παρουσιασεις βιβλιων / Η στηλη του Konsgaard / ελληνικη λογοτεχνια / μυθιστορημα

Γαληνη – Ηλιας Βενεζης

Ο Κ. Σ. ενθουσιάστηκε από την «Γαλήνη» του Βενέζη και μοιράζεται τις απόψεις του…

9789600501346

Είναι κρίμα που ο κόσμος, κυρίως οι νέοι αναγνώστες, δεν αναζητούν να διαβάσουν κάποια από τα αριστουργήματα της ελληνική λογοτεχνίας του 20ου αιώνα. Όσο περισσότερο διαβάζω τους μεγάλους Έλληνες συγγραφείς, τόσα περισσότερα διαμάντια ανακαλύπτω.  Η Γαλήνη του Βενέζη είναι ένα μικρό αριστούργημα.

Ξεκινά σαν μία απλοϊκή ιστορία που ξεδιπλώνεται με σταθερό ρυθμό, χωρίς ίχνος βιασύνης (αν λάβουμε υπόψη μας το μικρό μέγεθος του βιβλίου) αλλά και χωρίς χρονοτριβές. Παρακολουθούμε την ιστορία μιας ομάδας ανθρώπων -πρόσφυγες που έχουν διωχθεί από την Παλαιά Φώκαια της Μικράς Ασίας-  να προσπαθούν να κτίσουν τις νέες τους ζωές στα παράλια της Αναβύσσου. Εκεί, μέσα στο απόλυτα ξερό περιβάλλον, θα φτιάξουν καλύβες και θα δημιουργήσουν ένα μικρό χωριό.

Οι δραματικές εξάρσεις εξισορροπούν τις αιθέριες περιγραφές του ελληνικού παραθαλάσσιου τοπίου και οι διάλογοι αποδίδονται με ρεαλισμό, χωρίς να χάνουν το ρυθμό και την ποίησή τους. Μου έκανε αίσθηση η έμφαση που δίνει ο συγγραφέας στα στοιχεία της φύσης και το σημαντικό ρόλο που παίζουν στην εξέλιξη της ιστορίας αλλά και στις ζωές των ανθρώπων. Ένας ξαφνικός αέρας που σηκώνεται μες στην καλοκαιρία, για να συνοδεύσει μία αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο ομάδες ανθρώπων όταν πρωτοσυναντιούνται, μια πλημμύρα που έρχεται να φέρει την καταστροφή, η φωτιά που σηματοδοτεί το φόβο αλλά και ίχνη μιας νέας ζωής, και άλλα πολλά παραδείγματα. Ακόμα και τα μη ζωντανά κάποιες φορές εμπλέκονται σε διάλογο μεταξύ τους. Με αυτό τον τρόπο ο συγγραφέας δίνει ζωή και πνοή σε καθετί υπάρχει στο χώρο –  ζωντανό και μη. Στον κόσμο της Γαλήνη τα πάντα είναι ικανά να επηρεάσουν την ανθρώπινη μοίρα. Όλα αυτά τα στοιχεία, μαζί με τη λιτή αφήγηση του Βενέζη, προσδίδουν στο μικρό αυτό μυθιστόρημα ένα βιβλικό χαρακτήρα. Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο το πώς ο συγγραφέας καταφέρνει σε τόσες λίγες σελίδες να δημιουργήσει ένα σύμπαν τόσο ζωντανό.

Οι χαρακτήρες είναι ρεαλιστικοί και περιγράφονται τόσο μέσα από την αφήγηση του Βενέζη, όσο και από τους διαλόγους. Ο συγγραφέας μας αφήνει να κρίνουμε μόνοι μας τον καθέναν, μιας και ο ίδιος αποφεύγει να δικαιολογεί τις πράξεις τους (κάτι που άλλωστε θα ήταν περιττό). Έτσι, ακόμα και τα πιο δραματικά γεγονότα δεν φαντάζουν υπερβολικά, αφού απορρέουν από την ρεαλιστική και, κατά την άποψή μου, πετυχημένη σκιαγράφηση κάθε χαρακτήρα. Ως προσωπικό σχόλιο, ελπίζω να μου επιτραπεί  να πω ότι από τις πρώτες κιόλας σελίδες αντιπάθησα αμέσως ένα βασικό χαρακτήρα -κάτι σπάνιο να μου συμβεί από την αρχή ενός βιβλίου-, αυτόν της Ειρήνης Βενέζη, γυναίκα του γιατρού Δημήτρη Βενέζη και κόρη της Άννας. Οι χαρακτήρες αυτοί αποτελούν και τους βασικούς πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος. Πρόκειται για μια γυναίκα απόμακρη, πεισματάρα και ιδιότροπη, όπως ξεδιπλώνεται από τις πρώτες σελίδες, αν και πιστεύω ότι αρκετοί αναγνώστες ίσως να τη συμπαθήσουν και να τη δικαιολογήσουν. Αν και υποκειμενικό το σχόλιο, ήταν τόσο πρωτόγνωρη η αντιπάθεια που μου προκάλεσε εξαρχής, που έπρεπε να το αναφέρω.

Αφήνοντας όμως στην άκρη προσωπικές απόψεις για τους χαρακτήρες, θα ήθελα για άλλη μια φορά να τονίσω πόσο απολαυστικό είναι το βιβλίο του Βενέζη. Δεν είναι τυχαίο ούτε το κρατικό βραβείο που του απονεμήθηκε ούτε οι αλλεπάλληλες επανεκδόσεις του μέχρι σήμερα. Λαμβάνοντας υπόψη και το μικρό του μέγεθος, αλλά και τη λιτή γραφή του συγγραφέα που το καθιστά ευανάγνωστο, νομίζω είναι το είδος του μυθιστορήματος που ικανοποιεί όλα τα γούστα. Αν κάποιος ψάχνει δείγμα καλής ελληνικής λογοτεχνίας, τότε η Γαλήνη του Βενέζη θα τον καλύψει απόλυτα.

Advertisements

4 thoughts on “Γαληνη – Ηλιας Βενεζης

  1. Ο Βενέζης γεννήθηκε στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και ήταν αδερφικός φίλος της προγιαγιάς μου! Τα πατρικά τους σπίτια ήταν πλάι-πλάι και η ίδια τον αποκαλούσε «ομογάλακτο αδερφό» της. Και τον έλεγε «Μέλλο», όπως ήταν το πραγματικό του επώνυμο. Μάλιστα το σπίτι του Βενέζη αποτελεί πια αξιοθέατο στο Αϊβαλί.

    Μου έδωσες πολύ καλή ιδέα για καλοκαιρινό ανάγνωσμα, ευχαριστώ! 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s