κριτική / ξενη λογοτεχνια

Ο Κοέλιο που διχάζει

Με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη του Κοέλιο στην Αθήνα, ο Κ. Σ. σχολιάζει τον διχασμό που προκαλεί το έργο του…

Paulo-Coelho--008 (2)

Πέρα από τον “Αλχημιστή” δεν έχω διαβάσει κάτι άλλο του Coelho για να μπορώ να εκφράσω την άποψη μου. Γι΄αυτό θα αναφερθώ σε μία γενικότερη τοποθέτηση σχετικά με τον διχασμό που υπάρχει γύρω από τον συγκεκριμένο συγγραφέα. Μιλάω για διχασμό επειδή φαίνεται ότι στη χώρα μας τον Coelho ή θα τον διαβάζουν μανιωδώς ή θα τον απεχθάνονται. Νομίζω ότι αυτή είναι μία γενικότερη στάση στην Ελλάδα όσον αφορά στα ευπώλητα βιβλία.

Ότι τα βιβλία του Coelho αποτελούν προϊόν εκλαϊκευμένης φιλοσοφίας (ή αμπελοφιλοσοφίας όπως θα την χαρακτήριζαν οι πολέμιοί του) είναι γεγονός. Ωστόσο, αν αυτό από μόνο του δεν θα έπρεπε να αποτελούσε λόγο απέχθειας για το έργο του συγγραφέα (γνωρίζω αρκετούς, π.χ., που ενώ ισχυρίζονται ότι απεχθάνονται τον Coelho, επευφημούν τα βιβλία του Γιάλομ). Επίσης, είναι γεγονός ότι τα βιβλία του είναι απλοϊκά. Εκεί ακριβώς στηρίζεται το γεγονός ότι αρέσουν και στις μάζες: κακά τα ψέματα, ο κόσμος προτιμά τα έτοιμα και εύπεπτα μηνύματα τα οποία είναι ξεκάθαρα, όπως επίσης και τις προτάσεις που εύκολα μπορούν να υπογραμμισθούν και να αποτελέσουν ευκολοσερβιρισμένα αποφθέγματα. Και πάλι, ωστόσο, αυτό δεν πιστεύω ότι μειώνει το έργο του συγγραφέα. Απλά το τοποθετεί σε μία ειδική κατηγορία λογοτεχνίας.

Να δώσω ένα παράδειγμα: πρόσφατα τα λόγια του Coelho προκάλεσαν σάλο στους λογοτεχνικούς κύκλους, όταν αυτός ισχυρίστηκε ότι ο “Οδυσσέας” του Τζόυς είναι απλά ένα “twit”, και ότι το συγκεκριμένο βιβλίο έχει προκαλέσει ζημιά στη λογοτεχνία. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι στον “Οδυσσέα” όλο το κέντρο βάρους βρίσκεται στη μορφή του έργου και όχι στην ουσία, και ότι αυτό ωθεί μέχρι και σήμερα πολλούς συγγραφείς να προσπαθούν να εντυπωσιάσουν και να ξεχωρίσουν με τον να εφεύρουν νέα στυλ γραφής, αμελώντας την καθαυτή ουσία της λογοτεχνίας. Βαρύς ισχυρισμός, δεν λέω,  ωστόσο αυτό που μάλλον πολλοί δεν φαίνονται να κατανοούν είναι ότι  άλλο είδος λογοτεχνίας είναι ο Τζόυς και άλλο ο Coelho. Το να τα συγκρίνεις είναι, για μένα, άτοπο και άστοχο.

Είναι ίσος πιο εύλογο να έχουμε υπόψη αυτόν το διαχωρισμό. Οι επικριτές του Coelho , αντί να τον επικρίνουν, να αφοσιωθούν στο είδος που τους αρμόζει (άλλωστε είμαι σίγουρος ότι πολλοί από αυτούς δεν έχουν καν διαβάσει έργα του). Αν θέλουν είναι ελεύθεροι να χρησιμοποιούν τις ταμπέλες τους, είτε αυτές είναι παραλογοτεχνία, εκλαϊκευμένη φιλοσοφία, βιβλία αυτοβοήθειας, παραμύθια, best sellers (για να αναφέρω μερικούς από τους χαρακτηρισμούς που έχω ακούσει). Ίσως να μην είναι όλος ο κόσμος έτοιμος (είτε δεν μπορεί, είτε δεν θέλει) να διαβάσει και να κατανοήσει τον Τζόυς: γι αυτόν ακριβώς τον λόγο υπάρχει κάποιο είδος λογοτεχνίας για να καλύψει τις ανάγκες του. Ας αναλογιστούμε απλά ότι ο κάθε Coelho έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για κάποιους ανθρώπους, οι οποίοι να μην μπορούσαν να αντλήσουν την έμπνευση τους από αλλού. Είναι τόσο κακό αυτό ή μήπως απλώς θέλουμε πάντα να θεωρούμαστε η ελίτ;

Advertisements

3 thoughts on “Ο Κοέλιο που διχάζει

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s